پرستار

شماره یک

بلا" ترجمه واژه لاتین Disaster است این لغت از دوقسمت   aster  وdis  تشکیل شده است. dis بمعني مخالف و aster از کلمه Astrum بمعناي طالع و اقبال گرفته شده؛ در مجموع Disaster  بمعناي بداقبالي مي باشد.

بطورکلی بلا یا Disaster  به واقعه شديد، ناگهانی ومصیبت باری که الگوی زندگی افراد جامعه را مختل کرده و جان انسانها را به خطرمی اندازد وباعث آسیب و از بين رفتن و بهم خوردن بهد اشت و خدمات بهداشتي شود، اطلاق می گردد.

در ایالات متحده آمریکا در قانونی به نام"رابرت استافورد" که برای کمک رسانی و کاهش اثرات بلایا وضع شده، بلا را اینطور تعریف میکند:

بلا به هر حادثه طبیعی شامل گردباد، طوفان، بالا آمدن آب و امواج ناشی از بالا آمدن آب و تسونامی،زلزله، طغیان رودخانه ها، کوه آتشفشان، رانش زمین، کولاک ، برف ویا خشکسالی در قسمتی از کشور و یا بدون توجه به علت حادثه به هر گونه آتش سوزی، سیل یا انفجار در هر نقطه از کشور که به تشخیص رئیس جمهور سبب بروز خسارتهایی با سختی وشدت زیاد شده که برای تخفیف آنها وکاهش آلام قربانیان نیاز به کمکهای بالقوه برای تامین منابع مالی و انسانی از سوی دولتهای محلی و سازمانهاتی مبارزه با بحران باشد؛ اطلاق می گردد.

•فوريت Emergent: عبارت است از مواردي كه نياز به اقدام فوري دارد.

شماره دو

مقدمه:

هر ساله رخدادهای طبیعی در سراسر جهان مرگ ومیروآسیبهای جانی و مالی زیادی را ببار می آورند.از 43 نوع سانحه شناخته شده در جهان 33 نوع آن در ایران به ثبت رسیده است. ایران جزء ده کشور بلاخیز جهان است ومقام ششم دنیا و مقام چهارم آسیا را دارد. در آسیا ایران پس از چین، هندوستان،بنگلادش در رتبه چهارم قرار دارد. آسیب پذیری ایران در برابر زلزله 1000 برابر آمریکا و 100 برابر ژاپن است.

طبق آمارهای جهانی بلایا رو به افزایش است، به همین دلیل دومین چهارشنبه اکتبر هر سال مصادف با بیستم مهر ماه روز کاهش بلایای طبیعی نام گذاری شده است.درایران کمیته ملی کاهش بلایا در سال 1370 تشکیل شد و آئین نامه آن در سال 1372 به تصویب هیات دولت رسید.

انواع بلایا:

1.  بلایای خارجی (External Disaster) منشاء ایجاد حادثه در خارج منطقه است و ممکن است طبیعی یا ساخته دست بشر باشد.

a)   طبیعی (Natural): شامل مواردی از قبیل سیل، تند باد، طوفان، زمین زلزله  و آتش فشان

B) ساخته دست بشر (Man maid): جنگ، حوادث حمل و نقل، آتش سوزی ، سقوط ساختمان، آلودگی آب و غذا

2.  بلا یای داخلی (Internal Disaster) منشاء ایجاد حادثه در داخل منطقه است و معمولا در نتیجه سوانح طبیعی و یا نقص کارکرد فیزیکی و تجهیزات صنعتی ایجاد شده و سبب بروز آسیب ها و صدمات جدی در جامعه شده و بر طرف کردن آن خارج از توان پرسنل مراقبت بهداشتی در منطقه است و معمولا برای حل مشکلات آن ناگزیر به بسیج همگانی نیروهای دولتی و خصوصی است.

شماره سه

•حادثه ( Event) طبق تعريف سازمان جهاني بهداشت عبارت است از: هر پديد ه اكولوژیك ناگهاني كه وسعت آن به اندازه اي است كه نياز به خدمات بيرون از منطقه دارد.

حوادث در منابع معتبر به سه دسته تقسیم شده اند:

1.                حوادث با چند قربانی

2.                حوادث با دهها قربانی

3.                حوادث کشتار جمعی

حوادث با چند قربانی:

این حوادث حداقل دو  یا سه قربانی دارند. این حوادث خود محدود شونده هستند یعنی بدون اقدام خاصی خود بخود متوقف شده و معمولا بدون کمک منابع خارج از منطقه قابل اداره هستند و اغلب تنها سازمانهای دولتی خدمات مورد نیاز را ارائه می دهند.

حوادث با ده­ها قربانی:

این حوادث حداقل ده قربانی و حداکثر 100 قربانی دارند. ممکن است نیاز به درخواست کمک از خارج از منطقه باشد. وقایعی مثل، سوانح هواپیمایی، طوفان برف و سیلها در این گروه قرار دارد. این حوادث نیاز به برنامه ریزی گسترده اجتماعی دارد.

حوادث با کشتار جمعی:

این حوادث بیشتر از یکصد قربانی دارند. حادثه باعث آسیب کل جامعه شده و همه منطقه و کارکنان بهداشتی و درمانی را درگیر و کمکهای بیشتری لازم دارد. این کمکها عموما از استانداری های مجاور یا دولت مرکزی درخواست می شود. حوادثی از قبیل جنگها، تندبادهای عظیم، زمین لرزه ها و حملات تروریستی که هزاران قربانی دارند در این دسته قرار می گیرند.

شماره چهار

بحران:

(crises,crisin) حادثه اي كه بطور طبيعي يا توسط بشربصورت ناگهاني ويا فراينده بوجود آمده وسختي ومشقتي را به جامعه انساني تحميل نمايد بطوريكه جهت برطرف كردن آن نياز به اقدامات اساسي وفوق العاده باشد را بحران مي گويند.

بحران به هر حادثه یا وضعیتی که حالت فوق العاده داشته ودر هر کشوری که روی دهد آن کشور را از حالت تعادل خارج کند اطلاق می شود.

آژانس مدیریت فدرال فوریتها (FEMA) Federal Emergency Management Agency  چهل و هشت تعریف از بحران مطرح کرده و بیان میدارد هیچ اتفاق نظری در مورد تعریف بحران وجود نداردانواع بحران­ها:

1.    بحرانهای طبیعی

2.    بحرانهای تکنولوژیکی

3.    بحرانهای تروریسم

بحران­های طبیعی:

بحران­های طبیعی اغلب بعنوان وقایع غیر قابل کنترل تلقی می شوند هر چند بسیاری از آنها قابل پیش بینی و پیشگیری هستند. بحرانهای طبیعی اتفاقاتی چون: آتش سوزی خودبخودی ، سیل، رانش زمین، زلزله، تسونامی (طغیان امواج آب مربوط به زمین لرزه) آتشفشان، طوفانها، خشکسالی یا کوران برف هستند.

شماره پنج

بحران­های تکنولوژیکی:

بحران­های ساخته دست بشر، رویدادهایی که بمنظور ارتقاء استانداردهای زندگی بعلت کاربرد تکنولوژی و دستکاری محیط طبیعی توسط خودش ایجاد می شود. این بحرانها شامل رویدادهایی مانند تصادفات مربوط به حمل و نقل در سطح گسترده، فروریختن ساختمانها، سوانح مربوط به مواد خطرناک و مواد هسته ای می باشد. در برخی موارد نمی توان حد و مرز مشخصی بین بحرانها تعیین کرد. این مساله به دستکاری زیاد بشر در طبیعت مربوط می شود. بنابراین رویدادهایی که بطور طبیعی رخ می دهند می توانند اثرات محیطی و ساختارهای اضافی را ببار آورند که بسیار وخیم تر از بحرانهای طبیعی یا تکنولوژیکی به تنهایی است. بطور نمونه فروریختن آزادراه (L-880) در اکلند کالیفرنیا به علت زلزله نتیجه یک حادثه طبیعی بود که بر روی یک سازه دست بشر که فاقد مقاومت لازم بود اثر گذاشت.

بحرانهای تروریسم:

بحرانهای عمدی و هدفداری مانند اعمال تروریستی و رویدادهای مربوط به جنگ در این دسته طبقه بندی می شود. این بحرانها همیشه  در اذهان عمومی تنفر و سرزنش عاملان را بهمراه دارد.

شماره شش

در يك تقسيم بندي کاربردي حوادث غير مترقبه بر اساس نياز به پاسخ متناسب به سه سطح تقسيم مي شوند:

·     سطح اول: 

حوادث غير مترقبه اي كه سازمان هاي محلي (Local) قادر به ارائه پاسخ مناسب و تبعات ناشي از آنها هستند .

·     سطح دوم:

 حوادث غير مترقبه اي كه براي کنترل آنها نياز به كمك هاي مشترك منطقه­اي (Regional) وجود دارد .

·     سطح سوم: 

حوادث غير مترقبه اي كه نيروهاي محلي و منطقه اي قادر به پاسخگویی به آنها نیستند و كمك­هاي ملي (statewide) و حتي بين‌المللي (International) براي کنترل آنها مورد نياز است.

بطور کلی ویژگی­های مشترک تمامی بحران­ها شامل:

Ø    تهدید جدی برای منافع و بقای جامعه هستند.

Ø    ایجاد فوریت در مقابله با آنها وجود دارد.

Ø    وقوع غیر منتظره و ناگهانی است.

Ø    باعث اختلال در تصمیم گیری می شود.

Ø    نقص در اطلاعات وجود دارد.

Ø    قوانین عادی کارآیی خود را از دست می دهند.

Question

1.     رتبه ایران در آسیا و جهان از نظر بروز بلایا چیست؟

2.     واژه disaster  به چه معنا ست؟

3.     وِیژگی مشترک تمام بحرانها را بنویسید(چهار مورد)

4.     انواع بحرانها را نام ببرید و برای هر یک مثالی بزنید.

5.      حوادث را تعریف و برای هر کدام مثالی بزنید.